HÀNH TRÌNH DI SẢN MIỀN TRUNG CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM LỊCH SỬ - ĐỊA LÍ KHOA SƯ PHẠM TRUNG HỌC, TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ

Lê Thị Huệ - trưởng môn Lịch sử - Địa lí

Thực hiện Quyết định số 592/QĐ-ĐHHL ngày 02 tháng 10 năm 2026 của Hiệu trưởng trường Đại học Hoa Lư về việc cử giảng viên hướng dẫn và sinh viên lớp D16LS-ĐL, D18LS-ĐL đi học tập thực tế tại Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, từ ngày 11/10/2026 đến 17/10/2026, sinh viên các lớp D16, D18 ngành Sư phạm Lịch sử – Địa lí, Khoa Sư phạm Trung học, Trường Đại học Hoa Lư tham gia chuyến thực tế chuyên môn với chủ đề “Hành trình di sản miền Trung”. Qua các điểm đến tại Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế và Đà Nẵng, kiến thức lý thuyết được kết nối với di tích – lịch sử văn hóa, cảnh quan và đời sống văn hóa địa phương.

Tiếp cận lịch sử từ di tích và ký ức

Hành trình đưa sinh viên đến những không gian lịch sử thuộc nhiều thời kỳ, từ các di tích gắn với truyền thống dựng nước, giữ nước đến những địa chỉ ghi dấu cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Việc tìm hiểu tại chỗ tạo điều kiện đối chiếu kiến thức đã học với dấu tích, hiện vật và bối cảnh địa lí cụ thể, qua đó nhận diện rõ hơn mối liên hệ giữa sự kiện lịch sử với không gian diễn ra sự kiện.

Tại Thanh Hóa, đoàn tìm hiểu Khu di tích Lam Kinh, Thành Nhà Hồ và Đền Bà Triệu. Không gian điện miếu, lăng tẩm ở Lam Kinh gợi mở cách tiếp cận lịch sử triều Lê sơ qua kiến trúc và cảnh quan. Thành Nhà Hồ đem đến góc nhìn về kỹ thuật xây dựng thành lũy bằng đá, trong khi Đền Bà Triệu là điểm kết nối giữa lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm với truyền thống tri ân tưởng nhớ người có công với đất nước.

Ở Nghệ An, sinh viên thực tế Khu di tích Kim Liên, tìm hiểu quê ngoại Hoàng Trù, quê nội Kim Liên và những tư liệu về thười niên thiếu, gia đình của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tại Bảo tàng Xô viết Nghệ – Tĩnh, hệ thống tư liệu, hiện vật về phong trào cách mạng 1930 - 1931 bổ sung góc nhìn trực quan cho các nội dung lịch sử Việt Nam cận đại.

Các hoạt động dâng hương tại Ngã ba Đồng Lộc, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn và Thành cổ Quảng Trị là những điểm nhấn tri ân của chuyến đi. Từ nơi tưởng niệm 10 nữ thanh niên xung phong đến những địa chỉ ghi dấu sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, hành trình gắn việc học lịch sử với ý thức trân trọng hòa bình và trách nhiệm gìn giữ ký ức dân tộc.

Tại Địa đạo Vịnh Mốc, đoàn tìm hiểu không gian sinh sống và chiến đấu trong lòng đất, qua đó tiếp cận khả năng thích ứng, tổ chức đời sống của con người trong hoàn cảnh chiến tranh. Điểm đến Tượng đài Mẹ Suốt bên sông Nhật Lệ tiếp nối mạch nội dung về sự đóng góp, hy sinh của nhân dân trong kháng chiến. Những địa chỉ này cung cấp chất liệu cụ thể để liên hệ giữa lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc.

Tìm hiểu lịch sử - văn hóa qua kiến trúc di sản

Từ các địa chỉ lịch sử cách mạng, chuyến thực tế mở rộng sang không gian văn hóa cung đình, đô thị thương cảng và kiến trúc tôn giáo. Sự khác biệt giữa các loại hình di sản giúp sinh viên có cơ sở so sánh, nhận diện đặc trưng văn hóa trong những điều kiện lịch sử và môi trường cư trú khác nhau.

Tại Huế, đoàn tìm hiểu Ngọ Môn, điện Thái Hòa, lăng Tự Đức, lăng Khải Định và chùa Thiên Mụ. Kiến trúc, nghệ thuật trang trí cùng cách tổ chức không gian ở các di tích là những tư liệu trực quan để tiếp cận lịch sử, văn hóa triều Nguyễn và đời sống tín ngưỡng. Việc quan sát các công trình trong tổng thể cảnh quan cũng gợi mở mối liên hệ giữa điều kiện tự nhiên với lựa chọn vị trí và tổ chức không gian kiến trúc.

Ở phố cổ Hội An, dấu ấn giao thương được tiếp cận qua không gian đô thị và sự giao thoa văn hóa thể hiện trong kiến trúc. Từ góc nhìn liên ngành, một đô thị thương cảng có thể được tìm hiểu đồng thời qua lịch sử trao đổi hàng hóa, vị trí địa lí và sự tiếp xúc giữa các cộng đồng cư dân.

Thánh địa Mỹ Sơn mang đến một không gian văn hóa khác, gắn với kiến trúc đền tháp và đời sống tôn giáo của người Chăm. Qua việc tìm hiểu hình thức kiến trúc, nghệ thuật điêu khắc và ảnh hưởng của Ấn Độ giáo, sinh viên có thêm chất liệu để nhận diện sự đa dạng văn hóa. Đặt Hội An, Mỹ Sơn và các di tích ở Huế trong cùng hành trình cũng giúp mở rộng cách nhìn về giá trị di sản và yêu cầu bảo tồn.

Kết nối cảnh quan tự nhiên với thực tiễn đào tạo

Bên cạnh các nội dung lịch sử, những điểm khảo sát tự nhiên tạo điều kiện để sinh viên vận dụng kiến thức địa lí vào quan sát thực địa. Địa hình, khí hậu, hệ sinh thái và hoạt động du lịch được đặt trong mối quan hệ với nhau, thay vì tiếp cận như những nội dung riêng lẻ.

Tại bán đảo Sơn Trà, đoàn tìm hiểu đặc điểm địa hình ven biển, vị trí địa lí và đời sống tín ngưỡng qua điểm đến chùa Linh Ứng. Ở Bà Nà Hills, sự thay đổi điều kiện tự nhiên theo độ cao cùng cảnh quan là cơ sở liên hệ các kiến thức về địa hình, khí hậu, thảm thực vật và khai thác tài nguyên phục vụ phát triển kinh tế du lịch của thành phố Đà nẵng.

Rừng dừa Bảy Mẫu ở hạ lưu sông Thu Bồn bổ sung góc nhìn về hệ sinh thái dừa nước và văn hóa sông nước. Giá trị lịch sử của địa điểm, sinh cảnh tự nhiên và hoạt động du lịch hiện nay cho phép đặt ra những vấn đề gần gũi với thực tiễn: bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc và sử dụng hợp lý tài nguyên địa phương.

Tại động Thiên Đường, cảnh quan hang động đá vôi và hệ thống thạch nhũ giúp sinh viên liên hệ kiến thức về quá trình hòa tan, lắng đọng vật chất trong môi trường karst. Từ quan sát cảnh quan đến tìm hiểu cơ chế hình thành, nội dung địa lí tự nhiên trở nên cụ thể hơn; đồng thời gợi mở yêu cầu bảo vệ những dạng địa hình có giá trị khoa học và du lịch.

Với sinh viên ngành Sư phạm Lịch sử - Địa lí, mỗi điểm đến còn gợi mở cách lựa chọn tư liệu cho bài học: một công trình kiến trúc để tìm hiểu văn hóa, một hiện vật để đặt câu hỏi lịch sử hay một cảnh quan để giải thích quá trình địa lí. Đây là những hướng vận dụng có ý nghĩa đối với việc thiết kế hoạt động học tập gắn với thực tiễn và giáo dục địa phương trong tương lai.

“Hành trình di sản miền Trung” kết nối kiến thức chuyên ngành với trải nghiệm tại di tích và cảnh quan, đồng thời đặt việc tìm hiểu lịch sử, địa lí bên cạnh trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Giá trị của chuyến thực tế nằm ở cơ hội quan sát, đối chiếu và lý giải những điều đã học trong bối cảnh cụ thể - một nền tảng cần thiết đối với sinh viên ngành Sư phạm Lịch sử – Địa lí.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA ĐOÀN THỰC TẾ